Een fabriek dienooit stoptemet maken
Sinds 1933 stond Falcon aan de Piushaven synoniem voor puur textielambacht: met robuuste stoffen, waterdichte coatings en meesterlijk stikwerk hielden Tilburgse vaklieden generaties Nederlanders droog.
Hoewel de naaimachines inmiddels zwijgen, leeft die passie voor kwaliteit voort in het monumentale pand. Waar ooit weerbestendige kleding werd geperfectioneerd, floreren nu eigentijdse makers, creatieven en smaakmakers. Van oerdegelijke regenkleding in 1933 tot modern vakmanschap vandaag — het Falcon-pand blijft het kloppend hart van Tilburgs ambacht.
Twee daken, twee jaartallen
Het oudste deel van het pand stamt uit 1933 en is ontworpen door de Tilburgse architect Jos Donders. Dat deel heeft een houten sheddak: de karakteristieke zaagtandvorm met noordlicht, gebouwd omdat je in een fabriek gelijkmatig licht wilt en geen zon op je werkbank.
In 1937 kwam er een tweede deel bij, met een stalen sheddak. De twee hallen zijn later verbonden door een overdekte gang, en die gang loopt er nog steeds. Wie hier nu binnenloopt, loopt dus door twee bouwperiodes tegelijk.
In 1964 ging het pand grondig op de schop; van de oorspronkelijke gevel bleef weinig over. Na een verbouwing in 1965 ging het bedrijf verder onder de naam Falcon. Dat bedrijf ging in 1978 failliet na een overname, maar de naam bleef aan het gebouw hangen. De oorspronkelijke naam was Regenkledingfabriek Brabant, een onderafdeling van de Hollandiafabrieken in Amsterdam.
Getekend:Jos. Donders
Josephus Jacobus Donders (1867–1960) was de zoon van een Tilburgse aannemer en leerde het vak in de werkplaats van zijn vader, voordat hij in 1893 afstudeerde aan de academie in Brussel. Tussen 1900 en 1940 was hij de meest gevraagde architect van Tilburg: er zijn zo’n 275 panden van zijn hand gelokaliseerd, waarvan ongeveer tweehonderd er nog staan. Al zijn tekeningen ondertekende hij met ‘Jos. Donders’.
Donders volgde de stijlen van zijn tijd, maar vanaf het midden van de jaren twintig liet hij zich inspireren door de Amsterdamse School: expressief metselwerk, ritme in de gevel, vorm die uit de functie komt. Het Theresialyceum aan de Oude Dijk (1931) is er het bekendste voorbeeld van en is inmiddels rijksmonument. Twee jaar later tekende hij de fabriek aan de Piushaven, die tot dezelfde periode wordt gerekend: geen versiering om de versiering, maar baksteen, zaagtanden en licht.
Zijn bureau aan de Langestraat werd na zijn dood tot 1973 voortgezet door zijn zonen. Tientallen van zijn gebouwen zijn vandaag rijks- of gemeentelijk monument. Wie door Tilburg loopt, loopt geregeld langs een Donders, meestal zonder het te weten.
Gered van de sloop, klaar voornieuw leven
Martin Huijbregts zat hier al sinds 1983 met Fiori. Hij kocht het pand van de gemeente Tilburg en werkte samen met architectenbureau Bedaux de Brouwer om het gebouw een nieuw leven te geven; Maas-Jacobs uit Zundert bouwde. Op 9 oktober 2015 ging het feestelijk open.
Het sheddak blijft
De zaagtanden zijn niet weggewerkt maar het uitgangspunt geworden. Het noordlicht dat ooit op naaimachines viel, schijnt nu op een nieuwe generatie makers, ondernemers en grensverleggers.
Bewust door elkaar
Horeca, ambacht en cultuur zitten door elkaar in het pand, allemaal onder een dak. Wie voor de een komt, loopt langs de ander; zo werkt het gebouw als één geheel.
Makers ontmoeten elkaar, inspireren elkaar en versterken elkaars werk. De bakker levert aan de kookstudio, de chocolatier staat naast de keukenmaker.
Wat dat in de praktijk betekentRegenkledingfabriek Brabant opent op 13 september, gebouwd naar ontwerp van Jos Donders. Houten sheddak.
Uitbreiding met een tweede fabrieksdeel, ditmaal met een stalen sheddak.
Grondige verbouwing van het pand. Van de oorspronkelijke gevel blijft weinig over.
Na de verbouwing gaat het bedrijf verder onder de naam Falcon.
De regenkledingfabriek ging failliet; het pand werd een verzamelgebouw voor bedrijven.
Martin Huijbregts vestigt zich met Fiori in het pand.
Herontwikkeling met Bedaux de Brouwer architecten. Guus Meeuwis opent zijn pop up restaurant Gustaaf.
Horeca, ambacht en cultuur delen het gebouw: van chocolatier tot broodlab tot kookstudio.
